🌹🌹मनातलं जनांत🌹🌹

            ‘मला एवढ्यात मरायचे नाहीये, माझ्या भाच्यांची, नातवांची लग्नं मला बघायची आहेत, भरपूर फिरायचे आहे, सोसायटीत होणाऱ्या कार्यक्रमात भाग घ्यायचा आहे, चांगल्या संस्थेला जमेल तेवढी मदत मला करायची आहे’, अशी आस बाळगणाऱ्या मनस्वी उमदी व्यक्तिमत्वास आज श्रद्धांजली वाहताना आयुष्यात तिने झेललेल्या बऱ्या वाईट अनुभवांचा हा गोषवारा वाचून तुम्ही गंभीर व्हाल.

           

🌹दगडाची प्रार्थना🌹

(टीप :  हॉस्पिटलमध्ये लिहीलेला हा ब्लॉग लेख इथे प्रसिद्ध करावा, असे ठरवले होते.  दुर्दैवाने लेख पूर्ण करण्यापूर्वी त्या व्यक्तीचे निधन झालेय. त्यामुळे या लेखाचे दोन भागात लेखन केले आहे). 

              

हॉस्पिटलमध्ये –

                  जवळचा नातलग(पत्नीची मोठी बहिण) गंभीर अवस्थेत आजारी आहे. हॉस्पिटलमध्ये तिच्यावर तातडीचे उपचार सुरू आहेत. अशा स्थितीत तेथे अनुभवलेले काही क्षण त्या व्यक्तीच्या आयुष्यातील काही कंगोऱ्यांसह स्वतःच्या संवेदना काही काळ बाजूला ठेवून, दगड होऊन इथे लिहित आहे………..…..

            ‘ हा महिना अत्यंत ताण-तणावात गेला. या क्षणीही ताण आहे.

                 इथे ही सेवाव्रती बाई हतबल होऊन मरणदारी उभी आहे. ‘आयसीयु’मधील तिची केविलवाणी अवस्था बघवत नाहीये. पंधरा दिवसांपासून सुरू झालेल्या उपचारांपायी तिच्या शरीरातून काढलेले रक्त, निरनिराळ्या तपासण्या आणि त्यापायी होणारी धावपळ यांतून ती अक्षरशः जेरीस आली आहे. एरव्ही इतर बहिणींना मदत करण्यास सदैव तत्पर असणाऱ्या या बाईला आज त्यांच्याकडून सेवा करून घ्यावी लागत आहे,  याची सल तिच्या डोळ्यात दिसत आहे.

                 आधी झालेल्या छातीच्या कॅन्सरवरील उपचारानंतर दीड वर्षांनी ती ठणठणीत बरी झालीय. खबरदारी म्हणून ती दर सहा महिन्यांनी चाचणी करून घेते. सगळे रिपोर्ट्स नॉर्मल येतात. अपवाद या वेळेच्या तपासणीचा.

                 अलीकडे जेवण खाल्ले तर तिला उलटी व्हायची. फॅमिली  डॉक्टरकडे दाखवून झाले. ते उपचार तात्पुरते लागू पडले. मग इकडे यावे लागले. इथल्या तपासणीनंतर लिव्हरमध्ये तोच आजार निर्माण झाल्याचे रिपोर्ट्स मिळाले. म्हणून इथे तातडीने दाखल करावे लागलेय.

                 इथले डॉक्टर्स, नर्सेस पेशंटवर सतत लक्ष ठेवून आहेत, युरीन बाहेर पडणे कमी झालेय, बीपी वाढत नाहीये, सुरुवातीला स्पष्ट बोलणारा पेशंट बोबडे बोल बोलत आहे, कसे बसे त्याला चमच्याने भरवले जातेय. सलाईन वाटे औषधं आणि सूप, ज्यूस देण्याचे प्रयत्न होत आहेत. पण पेशंटच्या शरीरात जास्त काही जातच नाहीये. मात्र काही औषधांमुळे त्याला होणारी उलटी व संडास कमी झालेत हे चांगले लक्षण आहे,

                 पण……. ‘पेशंटच्या शरीरात मीठ कमी आहे, ते वाढायला  हवेय.  पेशंटच्या पोटात अन्न-पाणी जायला हवेय, त्या शिवाय त्याला शक्ती कशी येणार ?’ अशी चिंता डॉक्टर्स व्यक्त करीत आहेत. पोटात वाढलेले पाणी ते टप्प्याटप्प्याने काढत आहेत. पेशंटची कंडीशन बघून डायलिसिसचे उपचारही सुरू झालेत. हात, नाक आणि मानेवाटे पेशंटच्या शरीरात घातलेल्या नळ्या बघवत नाहीत. प्रत्यक्षात या पेशंटचे अंतर्मन किती विस्कटले गेले असेल ?

                ही मृत्यूची चाहूल तर नव्हे ?

                पेशंट हळूहळू कमकुवत होत चाललाय.  डायलिसिस उपचार पुन्हा करून आरोग्य सुधारतेय का ते तद्न्य डॉक्टर्स ठरवणार आहेत.  पेशंटच्या तीन बहिणी कर्तव्य भावनेतून साऱ्या परिस्थितीला सामोरे जात आहेत.

                माझ्या मुलीवर आई इतकी माया करणारी , तिला ममतेने सांभाळणारी ही सेवाव्रती बाई लवकरात लवकर रोगमुक्त होऊन पुन्हा हसती-फिरती व्हावी, एवढीच देवाकडे या दगडाची प्रार्थना आहे…  …..’ 

 

तद्नंतरचे लेखन : --

                 शर्थीचे प्रयत्न करूनही डॉक्टर्स पेशंटला वाचवू शकले नाहीत. त्या क्षणी हॉस्पिटलमध्ये विमनस्क अवस्थेत होतो. पेशंट गेल्याचे डॉक्टरांनी जाहीर केल्यावर सोबत असलेली तिची मोठी बहीण निशब्द होऊन रडवेली झाली होती. तिला सावरण्याइतकी ताकद माझ्याकडे नव्हती. मात्र हॉस्पिटलमध्ये नर्स म्हणून सेवा करून निवृत्त झालेल्या या बहिणीने परिस्थितीचे भान ठेवून विलक्षण संयम ठेवला. मग आम्ही पुढच्या तयारीला लागलो. 

                 या कठीण प्रसंगातही मला तिच्या आयुष्याचा पट आठवू लागला………

                 या एकूण सहा बहिणी.  मध्यवर्ती मुंबईत त्यांचे घर होते. ही तिसऱ्या नंबरची बहीण. हिचा  स्वभाव  बोलका . वृत्ती मदतशील.  यांचे वडील लहानपणीच वारले.   वडील गेल्यानंतर कुटुंबाची आर्थिक स्थिती खालावली. मात्र कष्ट, काटकसर, प्रामाणिकपणा जपून आपली उपजीविका करत,  वयोवृद्ध आईला सांभाळत, जगण्याचा आनंद घेत सारे कुटुंब एकसंघ राहिले.

                 ही इतर बहिणींपेक्षा दिसायला साधी.  प्रयत्न करूनही हिचे लग्न जमेना. पाठच्या बहिणींनंतर हिचे लग्न जमले. पती पत्नीमध्ये दहा वर्षांचे अंतर असावे.  पती विधुर होता. आपल्या आई, बहिणींना उगीच भार नको आपण संसारी तरी होऊ, असा सगळा विचार करून  हिने होकार दिला. ती सौभाग्यवती झाली. मात्र लग्नापूर्वी झालेल्या एका ऑपरेशनमुळे ही आई होऊ शकणार नव्हती. अर्थात् पतीला अगोदरच्या पत्नीपासून झालेल्या देखण्या, शिकलेल्या मुली होत्या आणि त्या आपापल्या संसारात रमल्या होत्या.  

                संसारातील सुख-दुःखाचा अनुभव हिने नऊ वर्षे घेतला. सुख म्हणावे तर लंडन, अमेरिकेची प्रदीर्घ वारी करून आलेली ही सगळ्या बहिणींमध्ये सुदैवी बहिण आहे. मात्र नवऱ्याचा कठोर व संतापी स्वभाव तिला अधून मधून निराश करत होता. तरी प्रसंगी तडजोड सहन करत ती संसार पुढे रेटत राहिली. 

                काही वर्षांपूर्वी दुचाकीवरून पतीसह प्रवास करीत असताना दोघांना भीषण अपघात झाला ! दोघेही जखमी झाले. खूप प्रयत्न करूनही पती वाचू शकला नाही. ही एकाकी झाली. त्यानंतर तिच्या आयुष्यात सातत्याने कारुण्य येत राहिले. सावत्र आई असल्याने मुलींना हिच्याबद्दल विशेष आस्था नाही.  त्यांचा संपर्क वरवरचा होता. राहते घर तिला केवळ राहण्यासाठी ठेवले  गेले. एवढे असुनदेखील आपल्या नातवांविषयी हिला ममत्व होते. त्यांचा वाढदिवस कळला की (मुलींनी कळविले तर) ही आवर्जून छानसे गिफ्ट त्यांना पाठवायची.

                हिला स्वयंपाक आणि इतर खाद्य पदार्थ चांगले जमायचे. स्वभाव मुळात बोलका असल्याने  शिवाय ही सुगरण असल्याने परिचित शेजारी पाजारी हिला नेहेमी जेवण-नाश्ता करायला सांगत. त्यातून  काही पैसे मिळायचे. या शिवाय पीठ दळण्याचे मशीन सुद्धा तिला उत्पन्न मिळवून देत होते. 

                या कष्टातून थोडी फार पूंजी जमली होती. ती चार वर्षांपूर्वी झालेल्या कॅन्सर आजारात कामी आली.  महागडे असले तरी आवश्यक उपचार त्या प्रसंगी करावे लागले. त्या वेळी आजार कळला तेव्हा तिच्यासह सगळे नातेवाईक हादरून गेले होते. मात्र न डगमगता उपचाराला सामोरे जावे लागले.

                त्यातून तब्येत बरी झाल्यावर तिची नेहेमीची धावपळ सुरू झाली. सोसायटीतील माणसांशी तिचे चांगले स्नेह संबंध होते, त्यामुळे लोकांत मिसळून, त्यांच्या कार्यक्रमात सहभाग घेऊन तिचा दिवस कारणी लागू लागला.

                एका मुलीची सासू बोलक्या स्वभावाची  असल्याने हिची त्यांच्याशी विशेष मैत्री जमली. सिनेमा, नाटकं, सांस्कृतिक कार्यक्रम बघायच्या निमित्ताने दोघी नेहेमी भेटायच्या. मुलाचे कुटुंब परदेशी वास्तव्यात असल्याने मनसोक्त फिरून  आपले आयुष्य आनंदात जगणाऱ्या या कुटुंबियांच्या सफरीत वेळोवेळी सहभागी होऊन हिने देखील निखळ आनंदाची अनुभूती घेतली.                

                मागच्या आजारपणानंतर हॉस्पिटलने दिलेल्या सूचनेनुसार दर सहा महिन्यांनी तिला आवश्यक तपासण्या करून निरोगी खातरजमा करावी लागत होती.  प्रत्येक वेळी रिपोर्ट चांगला यायचा. मात्र एक दीड महिन्यांपासून तिला पित्त आणि अपचनाचा त्रास होऊ लागला. तेव्हा जवळच्या फॅमिली डॉक्टरकडे जाऊन तिने उपचार सुरू केले. बरे वाटल्यावर ती निश्चिंत झाली.

                हल्ली परत त्रास होऊ लागला तेव्हा तिने बहिणींच्या कानी सारी हकीकत घातली. त्यांना घेऊन तेच कॅन्सर हॉस्पिटल गाठले.  तेथे डॉक्टरांनी तातडीने रक्त, युरीन, ई सी जी, सोनोग्राफी, पेटस्कॅन, बायोप्सी,  अशा तपासण्या करून घेतल्या.  अखेर तिच्या शरीरात त्याच रोगाने आतड्यामध्ये शिरकाव केल्याचे स्पष्ट झाले  !

                मागच्या वेळी सरकारी मदत योजनेतील किचकट कागदपत्रांमुळे आलेल्या अडचणी, टाटा हॉस्पिटलसारखे धर्मादाय हॉस्पिटल असताना तेथील उपचारासाठी असणारी मोठी वेटींग लिस्ट आणि रांग, तिकडे जाण्या येण्यात होणारी दगदग, या साऱ्यांचा विचार करून खासगी हॉस्पिटलमध्येच उपचार करण्याचे सर्वांनी ठरवले.  

               पुन्हा महागडी औषधे, तपासण्या, वॉर्डमध्ये दाखल होणे, तिकडून आयसीयू, पुन्हा वॉर्ड, मग पुन्हा आयसीयू, अशी वर-खाली-वर धावपळ करताना पेशंट जेरीस आला !  

              देव सगळ्यांची परीक्षा बघत होता. जवळचे नातलग, बहिणी स्वतःची दुखणी-खूपणी विसरून, आपले  व्याप बाजूला ठेवून पेशंटसाठी दिवसरात्र राबत होते. त्यात मीही होतो. आयुष्यात पहिल्यांदा प्लाझ्मा, आल्ब्युमिन, बायोप्सी,  डायलिसिस, हे शब्द व त्यांचे महत्त्व मला ऐकायला मिळाले.  

              स्वतःच्या पायाने हॉस्पिटलमध्ये दाखल झालेला हा पेशंट शरीरात वेगाने शिरलेल्या कॅन्सरच्या जिवाणूंपुढे टिकाव धरू शकला नाही. तद्न्य डॉक्टर्सचे  अध्ययावत उपचार होऊन देखील तो हळूहळू क्षीण होत दिवंगत झाला !  

              आता सारे काही संपलेय. एका दगडाची प्रार्थनाही विफल ठरलीय.

 

                                  🍀🍀🍀🍀🍀🍀