🌹🌹चित्रपट गप्पा 🌹🌹

 

             रघुवीर यादव या नटाचे नाव ऐकलेय तुम्ही ? पस्तीस चाळीस वर्षांपूर्वी या नटाने आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवून हिंदी चित्रपट सृष्टीत नाव कमावले होते. उत्तम अभिनय करणारा हा नट आज रसिक प्रेक्षकांच्या विस्मृतीत गेलाय.

            भोळसट, निरागस वाटणाऱ्या रघुवीर यादवचा चेहरा पाहून प्रेक्षकांना दया यायची. हिंदी चित्रपटांत आणि दूरदर्शन मालिकेत त्याने अशाच भूमिका केल्या. दूरदर्शनवर ‘मुंगेरीलालके हसीन सपने’ ही विनोदी मालिका त्यावेळी खूप लोकप्रिय झाली होती.

            रघुवीर यादवच्या प्रमुख भूमिकेतील एक हिंदी चित्रपट ‘मॅसी साहब’ मला मुंबईतील टाटा थिएटरमध्ये बघायला मिळाला. आयुष्यात गरिबीमुळे येणारी संकटे लीलया झेलत पुढे जाणारा, पण शेवटी अपयशी ठरलेला दुःखी नायक ‘मॅसी साहब’ मध्ये पहायला मिळाला.

🌹मॅसी साहब(१९८६)🌹

दिग्दर्शन - प्रदीप क्रिशन, प्रमुख भूमिका – रघुवीर यादव.

                या चित्रपटात स्वातंत्र्यपूर्व काळाचे चित्रण आहे. सरकारी ऑफिसमध्ये कॅशबुक लिहिणारा, बाबू(क्लार्क)म्हणून काम करणारा फ्रान्सिस मॅसी या चित्रपटाचा नायक आहे. पैशाच्या बाबतीत उधारी ठेवणे, छक्के पंजे करणे, यात मॅसीला काही गैर वाटत नाही. त्याचा साहेब गोरा(ब्रिटिश) आहे.

                साहेबाने दिलेली कामे मॅसी वेळेवर करीत नाही. गावातले त्याचे देणेकरी ऑफिसात पैसे मागायला नेहेमी येतात. त्यामुळे साहेब त्याच्यावर नेहेमी वैतागतो. एकदा त्याचे तरुण मुलीवर प्रेम जडते. गावातल्या एका टेकडीवर झोपडीत राहणाऱ्या गरीब कुटुंबातील त्या मुलीच्या मॅसी पाठी लागतो. ती बोलत नाही याचेशी, पण विरोधही करीत नाही. मॅसी हट्टाला पेटतो ! लग्न तिच्याशीच करायचे ठरवतो.

                एकदा मॅसी साहेबाचा वेश घालून मुलीच्या घरी जातो. मुलीचे म्हातारे वडील आणि भावाकडे लग्नाचा विषय काढतो. ते चक्रावतात ! मग तो त्यांना समजावतो. देण्या-घेण्याचेसुद्धा विचारतो ! मुलीचा भाव खमक्या स्वभावाचा आहे. तो याच्याकडे काही रक्कम मागतो. मॅसी तयार होत नाही. नंतर मात्र त्यांच्यात तडजोड होते. पैसे लग्नात देण्याचे मॅसी कबूल करतो. लग्न जमले म्हणून खुश झालेला मॅसी मित्राची आणलेली छत्री, अंगावर घातलेला कोट मुलीच्या कुटुंबाला देतो व त्याच आनंदात हाफ पँटीवर निघुन जातो !

                या दरम्यान मॅसीकडून ऑफिसातल्या कामांमध्ये चुका होतच असतात. देणेकरी नेहेमीचे आहेतच. जवळच्या मित्राला पण हा पैशांसाठी टांग देतो ! पण स्वतःची सरकारी कामे व्हावीत म्हणून गरजेपोटी याला कोणी दुखावत नाही.

               मॅसीचे लग्न ख्रिश्चन पद्धतीने होते. कबूल केल्याप्रमाणे लग्नात देण्याचे पैसे मॅसीने द्यायचे असतात. पण तो देत नाही. पैसे मागायला पहिल्या रात्रीच मुलीचा बाप, भाऊ त्याच्याकडे जातात. मॅसी गयावया करतो. त्यांच्यावर वैतागतोही. मात्र ते ऐकत नाहीत. मुलीला आपल्या घरी परत घेऊन जातात. मॅसी उदास होतो. खटपट लटपट करून तो एकाकडून पैसे मिळवतो. मग ते मुलीच्या भावाला नेऊन देतो. बायको परत त्याच्याकडे येते.

               मॅसीचा संसार सुरू होतो. या काळात एका सरकारी प्रकल्पाची जबाबदारी मॅसीच्या साहेबावर येते. तो कामाची आखणी करतो. प्रकल्पाचे काम सुरू होते. त्यात मॅसीचा सहभाग असतो. पण कामगारांना कामाचे पैसे देण्याचे बाबतीत मॅसी गोलमाल करतो. गरीब कामगार यामुळे कंटाळतात आणि काम थांबवतात. प्रकल्पाचे काम अर्धवट राहते. नोंदीची फिरवाफिरव करून मॅसी आणखी गोंधळ घालतो. मग मॅसीला कामावरून काढले जाते. तो भानावर येतो. आता कुटुंबाचा खर्च कसा करायचा ? असा त्याच्यापुढे प्रश्न पडतो. त्याला मुल पण झालेय !

               शेवटी मॅसी गाव सोडतो. इतर गावात जाऊन ताईत विकायचा धंदा सुरू करतो ! तोही चालत नाही. सगळी वाताहात होते. पुढे जो साहेब त्याला कामावरून काढतो, तोच त्याला सहानुभूती दाखवून परत कामावर घेतो. दुर्दैवाने मॅसीचे गैरव्यवहार पुन्हा सुरू होतात आणि तो कामगारांचा रोष ओढवून घेतो. मिळालेले कामही जाते.

               या उदास वातावरणात एका ओळखीच्या वृद्धाशी त्याचे भांडण होते. झटापटीत मॅसी त्याचा गळा पकडतो ! तो वृद्ध मरतो. मग मॅसी तेथून पळ काढतो. मात्र पोलीस त्याचा शोध घेतात. त्याला पकडण्यासाठी इनामही जाहीर होते. पोलिसांना चुकवत एकदा मॅसी घरी येतो. बायकोला त्याची दया येते. उपाशीपोटी आलेल्या नवऱ्याला ती जेवू घालते. तिचा भाऊ मॅसीच्या मागावर असतोच. तो संधी साधून मॅसीला पकडून पोलिसात देतो.

               नंतर मॅसीवर खुनाचा खटला कोर्टात सुरू होतो. मॅसीचा सज्जन साहेब दयेपोटी मॅसीला गाठून सगळी घटना विचारून घेतो. हा खून आपण करणार नव्हतो. रागाच्या भरात आपल्याकडून हे घडले, हे तो साहेबाला आणि नंतर कोर्टाला दिनवाणे होऊन सांगतो. कोर्ट त्याचे सर्व काही ऐकुन घेते. मात्र त्याला फाशीची शिक्षा सुनावण्यात येते. या चित्रपटाच्या शेवटी, ‘ही घटना सत्य असून मॅसीला फाशी देण्यात आले’ असे निवेदन आहे. ते वाचल्यावर वाईट वाटते.

               ‘मॅसी साहब’ ची कथा प्रेक्षकाला अस्वस्थ करणारी आहे. दुःखद आणि वास्तव घटनेचे प्रभावी चित्रण करणाऱ्या या चित्रपटात रघुवीर यादवची भूमिका उत्तम आहेच, पण इतर कलावंतांच्या भूमिकाही चांगल्या झाल्या आहेत. प्रदीप क्रिशन यांचे दिग्दर्शन सुद्धा नेटके वाटले.

                हा चित्रपट रसिकांनी जरूर पहावा.

                  ::::::::::::::::::